ارزیابی قابلیت های فناورانه برای تدوین استراتژی در شرکت هواپیمایی - پروژه بیست - پروژه ، مقاله ، پایان نامه ، برنامه نویسی

    Sorry, no posts matched your criteria.

ارزیابی قابلیت های فناورانه برای تدوین استراتژی در شرکت هواپیمایی

۸ خرداد ۱۳۹۶
بدون نظر

مشخصات

نام فایل

ارزیابی قابلیت های فناورانه برای تدوین استراتژی در شرکت هواپیمایی

حجم فایل

158 صفحه

فرمت فایل

word

لینک کوتاه

http://www.prozhebist.ir/?p=1292

تعداد فروش

2

قیمت

90,000 ریال

لینک خرید / دانلود

90,000 ریال – خرید

 

مقدمه                         

بخش صنعت كشور، امروزه از لحاظ فناوري، دچار نوعي بي‌برنامگي بوده و بخش عمده‌اي از مشكلات صنعتي در راستاي توسعه نيافتگي آن، ناشي از همين امر است زيرا ورود فناوري بدون برنامه‌ريزي استراتژيك مناسب، باعث خروج سرمايه از كشور شده و در داخل نيز از بهره‌وري و كارايي مناسبي برخوردار نيست. از همه مهم‌تر اينكه فناوري‌هاي موجود، باعث انتقال دانش فني و توليد فناوري‌هاي مشابه در داخل و يا توسعه و بهبود و بومي‌سازي آن نمي‌شوند. پژوهش ها نشان مي دهد تكنولوژي به عنوان كاربرد عملي دانش و تجربه در جهت رفع نياز بشر، نقش پر رنگي در توسعه اقتصادي و صنعتي كشورها و كسب مزيت هاي رقابتي بنگاه ها داشته است. اكتساب تكنولوژي از كانال انتقال تكنولوژي در برگيرنده مزاياي كوتاه مدت و بلندمدتي است. امروزه با پیشرفت قابلیت های فناورانه و تکنولوژی در تمامی دانش ها و سطوح و همچنین ضرورت استفاده از فناوری های مدرن، شاهد استفاده از متدهای ارزیابی تکنولوژی و قابلیت های فناورانه در اکثر صنایع و نقاط جهان به عنوان ابزاری قدرتمند جهت تدوین استراتژی سازمانی هستیم. آگاهی از وضعیت موجود هر سیستم و فرآیندهای آن، اولین گام برای تصمیم گیری و سیاست گذاری در راستای مدیریت بهینه آن سیستم است. هرگونه تصمیم گیری و سرمایه گذاری در یک سازمان که در واقع سرمایه گذاری روی تجهیزات، نیوری انسانی و دانش مجموعه است نیز از این اصل مستثنی نیست. ترکیب عوامل مذکور سازمان که به عنوان تکنولوژی شاناخته می شود، همواره نیازمند مدیریت مدیریت صحیح و برنامه ریزی شده است. این مدیریت بدون ارزیابی، دانش و شناخت کافی از وضعیت و عملکرد تکنولوژی در دست امکان پذیر نمی باشد و در نهایت، به مدیریتی با بازده پایین منتهی می شود. مدل های ارزیابی تکنولوژی ابزاری در دست مدیریت تکنولوژی است تا با کمک آن، سازمان به مدیریتی مناسب بر اجزای تکنولوژی خود و در نهایت بازده سازمانی مناسب نائل آید.

 

 

 

۱-۱- بیان مسأله

در عصر حاضر و با تغییرات سریع فناوری ها، تکنولوژی نقشی تعیین کننده در رقابت پذیری بنگاه ها ایفا می کند. بنابراین نیاز است که تکنولوژی نیز مانند دیگر منابع رقابتی، بر اساس یک دیدگاه استراتژیک، مدیریت شود. با توجه به دیدگاه استراتژیک تکنولوژی، جنبه های مختلف قابلیت فناورانه  بنگاه باید مورد بررسی قرار گیرد و بنابراین داشتن درکی مناسب نسبت به قابلیت فناورانه سازمان منجر به برنامه ریزی استراتژیک و توسعه تکنولوژی بهتر خواهد گردید(انصاری،۲۰۰۹).در این راستا با توجه به اهمیت بالای توسعه تکنولوژی، مدیران ارشد بنگاه های اقتصادی می بایست با درک صحیحی از قابلیت فناورانه بنگاه خود، شناسایی تحولات تکنولوژیک در دنیا و نیز در نظر گرفتن تلاش رقبا برای دستیابی به تکنولوژی های جدید، پیوسته در جهت ارتقا قابلیت فناورانه سازمان خود گام بردارند.( رستمی ،۱۳۹۰)به منظور برنامه ریزی برای توسعه تکنولوژی، لازم است بدانیم که با توجه به شرایط موجود در چه وضعیت و موقعیتی از نظر تکنولوژیکی قرار داریم و آگاهی از موقعیت یک تکنولوژی در بنگاه های برتر و تعیین میزان اختلاف و شکاف تکنولوژی میان آنها، سرآغازی جهت برنامه ریزی توسعه تکنولوژی می باشد.ارزیابی تکنولوژی با بررسی میزان قابلیت های فناورانه و تعیین میزان ضعف و قوت در تکنولوژی های مورد نظر، باعث افزایش توانمندی در برنامه ریزی استراتژیک تکنولوژی و توسعه آن خواهد شد.( تبریزی، ۱۳۹۰)بر این اساس ارزیابی قابلیت های فناورانه که با نام های ارزیابی توانمندی های تکنولوژیک یا ممیزی تکنولوژی نیز شناخته می شود، بخش مهمی از مدیریت تکنولوژی بوده و امری حیاتی برای سود دهی و رشد بنگاه در دنیای کنونی رقابتی است.

در ارزیابی قابلیت فناورانه یک روش جامع وجود ندارد. محققین ابعاد مختلفی را برای ارزیابی قابلیت های فناورانه برشمرده اند که بنگاه ها بایستی متناسب با فعالیت های خود از میان آنها معیارهای مناسب را انتخاب و در فرایند ممیزی بکار گیرند(مختار زاده، ۱۳۹۰)

با توجه به اینکه شرکت هواپیمایی …. مرتبط با حوزه خدمات می باشد، نیاز است جهت ارزیابی قابلیت های فناورانه آن شرکت، مدلی انتخاب شود که اولا جامع باشد بدین معنی که ابعاد وسیعی از تکنولوژی های یک شرکت خدماتی را در ارزیابی در برگیرد. در ثانی خروجی مدل به منظور قیاس چند دستاورد تکنولوژیک با یکدیگر و داشتن درکی صحیح از توانمندی ها، کمی نیز باشد. همچنین در زمانی کمتر منجر به ارزیابی فناوری ها می گردد. بویژه اطلاعات حاصله از  مدل باید به گونه ای باشد که فرایند تدوین استراتژی را تسهیل نماید.

هر کدام از روش های ارزیابی ذکر شده دارای حوزه تمرکز متفاوتی بوده و به شاخص های خاصی توجه می کنند. از اینرو بدست آوردن شاخص های جامع برای ارزیابی تکنولوژی ها نیازمند ارائه مدلی است که جنبه های بیشتری از تکنولوژی را مد نظر قرار دهد.

 

مدل مطرح شده توسط پاندا و راماناتان ابعاد ذیل را مورد بررسی قرار می دهد.

  • این مدل با ارائه دسته بندی مناسب از توانمندی های یک شرکت ، به طور جامع به بررسی قابلیت فناورانه در ۳ سطح (قابلیت فناورانه استراتژیک، تاکتیکی و مکمل) می پردازد. بنابراین این مدل می تواند به شناخت کامل قابلیت های فناورانه در شرکت های خدماتی بپردازد. در صورتی که دیگر مدل ها هر کدام بر روی قسمتی از این توانمندی ها متمرکز شده و به توانمندی های دیگر کمتر پرداخته اند.
  • این مدل جزو معدود مدل هایی است به علت استفاده از ارزیابی های کمی و کیفی قابلیت و کارایی مناسبی برای ارزیابی قابلیت های تکنولوژیک شرکت های خدماتی دارد. در صورتی که اغلب مدل ها تنها به ارزیابی کمی یا کیفی پرداخته اند.
  • از بین مدل های ارزیابی قابلیت فناورانه ، مدل پاندا و راماناتان توجه زیادی به توانمندی های استراتژیک داشته است که می توان از خروجی این ارزیابی جهت تدوین استراتژی کمک گرفت.

بنابراین با توجه به موارد مطرح شده، در این پژوهش جهت ارزیابی قابلیت های فناورانه شرکت هواپیمایی …. از مدل پاندا و راماناتان استفاده خواهد شد.

دیاگرام کلی این مدل در شکل زیر ارائه شده است.

 

شکل ۱-۱- دیاگرام ارزیابی قابلیت فناورانه بر اساس مدل پاندا و راماناتان (حق بین،۱۳۸۹)

 

۲-۱-  اهمیت و ضرورت موضوع

امروزه فناوری جایگاهی خاص در استراتژی آینده یک بنگاه دارد.مدیریت فناوری و هدایت فعالیت های فناورانه نیازمند تخصیص بهینه منابع و امکانات موجود است و این مهم بدون ارزیابی و اولویت بندی فناوری های موجود امکان پذیر نیست. این ارزیابی و اولویت بندی نشان دهنده میزان اهمیت و تاثیر گذاری تکنولوژی ها بر سازمان است و شرایط لازم برای انتخاب تکنولوژی های کلیدی را فراهم می کند.

بنگاه های بسیاری با چالش هایی در زمینه تقویت و افزایش توان رقابت پذیری خود برای بقا در محیط رقابتی کسب و کار مواجهند. در این میان، تنها شرکت هایی که از قابلیتهای کلیدی و مزیت های نسبی بهره می جویند، توانسته اند موفقیت پایداری را کسب نمایند(آذر، ۱۳۸۹) در فرایند ایجاد مزیت های رقابتی، فعالیت های تدوین استراتژی نقش بسیار مهمی، ایفا می نمایند.

برای تدوین یک استراتژی مناسب برای توسعه تکنولوژی لازم است که ارزیابی مناسبی از فعالیت های تحقیقاتی و قابلیت فناورانه داشته باشیم تا بتوانیم به انتخاب پروژه های تکنولوژیک و یا تحقیق و توسعه مناسب و همچنین تخصیص مناسب بودجه های تحقیقاتی و تکنولوژیک و تعیین حوزه های تحقیقاتی داخلی و حوزه های انتقال تکنولوژی بپردازیم. (محمدی ،۱۳۹۰) شکل زیر نقش بررسی قابلیت های فناورانه سازمان را در تدوین استراتژی نشان می دهد.

شکل ۲-۱- نحوه شکل گیری استراتژی سازمان (اعرابی،۱۳۸۹)

شرکت هواپیمایی ….، شرکتی خدماتی با تخصص ارائه خدمات پروازی می باشد و با توجه به تازه تاسیس بودن شرکت مذکور  (سال ۲۰۱۰)،  برای بقا در بازار رقابتی خطوط هوایی و توسعه هر چه بیشتر، نیاز به شناخت کامل از قابلیت های فناورانه خود دارد. لذا با توجه به این موضوع، پژوهش حاضر سعی دارد با شناخت قابلیت های فناورانه شرکت به ارزیابی آنها بپردازد که از خروجی این کار می توان در تدوین استراتژی سود جست.

 

 

۳-۱-  گزارههای تحقیق

۱-۳-۱- پرسشهای اصلی و فرعی

  1. شاخص های مناسب ارزیابی قابلیت فناورانه در جهت تدوین استراتژی در بنگاههای خدماتی چیست؟
  2. اولویت بندی توانمندی تکنولوژیکی فعلی شرکت هواپیمایی …. به چه صورت است؟
  3. شرکت هواپیمایی ….، چه راهکارهایی را می بایست با توجه به قابلیت های فناورانه فعلی، جهت رسیدن به اهدافش، در پیش گیرد؟

۲-۳-۱-  هدفهای تحقیق یا نتایج مورد انتظار

  1. ارزیابی قابلیت های فناورانه شرکت هواپیمایی ….
  2. اولویت بندی قابلیت های فناورانه به کمک اطلاعات بدست آمده از ارزیابی در جهت کمک به تدوین استراتژی

۴-۱- روش کلی تحقیق

این پژوهش از نظر هدف، در چارچوب پژوهش های کاربردی بوده و روش تحقیق مورد استفاده توصیفی-پیمایشی است و پس از مطالعاتی در زمینه ادبیات موضوع و آشنایی با شرکت مذکور، مفاهیم تکنولوژی، فرایندها و فعالیت های اصلی و پشتیبانی در آن شرکت بررسی می شود.سپس  مدل مناسب  و شاخص های ارزیابی جهت تعیین قابلیت های فناورانه انتخاب و تعیین می گردد. سپس نظرات جامعه آماری تحقیق از طریق پرسشنامه جمع آوری شده و مورد تحلیل قرار میگیرند.فرایند کلی روش تحقیق به صورت زیر است.

۱-جمع آوری و مطالعه ادبیات پیرامون موضوعات مرتبط با پژوهش حاضر مانند تکنولوژی و روش های شناسایی آن ، ارزیابی تکنولوژی،  قابلیت فناورانه ، مدل های مختلف ارزیابی قابلیت فناورانه در سطح بنگاه و …

۲-آشنایی با شرکت هواپیمایی …. و ماهیت فعالیت های شرکت مذکور و دیگر شرکت های هواپیمایی در ایران

۳-بررسی مفاهیم تکنولوژی در شرکت هواپیمایی …. با استفاده از دیدگاه های صاحب نظران و متخصصان شرکت

۴-بررسی و تبیین فرایندها و فعالیت های اصلی و پشتیبانی در شرکت هواپیمایی …. و شناسایی کاربرد تکنولوژی در آنها

۵- شناسایی شاخص های ارزیابی قابلیت فناورانه در شرکت هواپیمایی …. با توجه به ویژگی های شرکت مذکور و در جهت کمک به تدوین استراتژی

۶- تعیین قابلیت های فناورانه شرکت هواپیمایی …. و مقایسه آنها با وضعیت مطلوب مورد نظر متخصصان شرکت از طریق سنجش فاکتورهای مدل پاندا و راماناتان و مقایسه تطبیقی و تعیین شکاف تکنولوژیکی

۷- جمع بندی، نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات

۱-۴-۱- جامعه تحقیق، نمونه‎گیری

جامعه آماری، مدیران ارشد و متخصصان حاضر در شرکت هواپیمایی …. واقع در استان اصفهان و به دلیل محدود بودن خبرگان، روش نمونه گیری از نوع نمونه گیری قضاوتی (غیراحتمالی هدفدار) استفاده گردید.

۲-۴-۱- روش‎های گردآوری دادهها و ابزار مورد استفاده برای آن

روش‎های گردآوری داده‎ها در این تحقیق عبارتند از: مطالعات کتابخانه‎ای و مطالعات میدانی.

  • مطالعات کتابخانه‎ای: هدف از این مطالعات مروری بر ادبیات موضوع پژوهش و استخراج شاخص‎های مورد استفاده در پژوهش می‎باشد. این مطالعات عمدتاً براساس منابع اینترنتی، کتب خارجی و داخلی، پایان‎نامه‎ها و مقالات داخلی و خارجی صورت می‎گیرد.
  • مطالعات میدانی: برای ارزیابی نتایج حاصل از مطالعات کتابخانه‎ای پیرامون موضوع پژوهش انجام مطالعات میدانی ضروری می‎باشد. بدین منظور از تجربیات خبرگان این حوزه استفاده می‎گردد.

ابزار جمع‎آوری اطلاعات نیز عبارت است از :

  • پرسشنامه: در مطالعات میدانی نظرات خبرگان و متخصصین به وسیله پرسشنامه جمع‎آوری می‎شود.

۳-۴-۱-  روش‎های تحلیل داده‎ها

TOPSIS يكي از روش‌هاي مرسوم در بحث تصميم‌گيري چند معياره (MADM) مي‌باشد كه از قابليت‌هاي قابل توجهي برخوردار است. براي استفاده از اين روش نياز به يك ماتريس تصميم‌گيري داريم كه سطرهاي اين ماتريس گزينه‌ها  و ستون‌هاي آن معيارها مي‌باشد. با يك رويكرد سيستمي مي‌توان تكنيك تصميم‌گيري TOPSIS را به فضاي فازي توسعه داد.بر اساس اين روش که در سال ۱۹۸۱ توسط هوآنگ و يونگ ارائه شد هر مسئله از نوع MADM با m گزينه که به وسيله n شاخص مورد ارزيابي قرار گيرد را می‌توان به عنوان يک سيستم هندسي شامل m نقطه در يک فضاي n بعدي در نظر گرفت. تکنيک TOPSIS بر اين مفهوم بنا شده است که گزينه انتخابي کمترين فاصله را با راه حل ايده آل منفي(بدترين حالت ممکن) داشته باشد. (صيادي تورانلو،۱۳۸۷)

جهت اولویت بندی قابلیت های فناورانه از روش تاپسیس فازی استفاده خواهد شد. و جهت مقایسه با حالت بهینه مد نظر متخصصان شرکت، ازسنجش فاکتورها و مقایسه تطبیقی استفاده خواهد شد.

۵-۱- موانع ومحدودیتهای تحقیق

  • تعداد اندک پژوهش های صورت گرفته در این زمینه به دلیل نو بودن موضوع در بخش خدمات
  • ارزیابی دشوارتر به دلیل غیرملموس بودن تکنولوژی های بخش خدمات در مقایسه با تکنولوژی های بخش تولید
  • مشکل در ارتباط موثر با متخصصان شرکت مورد نظر

۶-۱- خلاصهای از پیشینه تحقیق مرتبط

در ارتباط با موضوع ارزیابی قابلیت فناورانه در حوزه تولید پروژه های متعددی انجام شده است ولی در بخش خدمات، نمونه های بسیار اندکی را می توان یافت و کار پژوهشی زیادی در حوزه خدمات برای این موضوع صورت نگرفته است. در بخش زیر به تعدادی از این موارد اشاره شده است.

  • در پایان نامه ای تحت عنوان “ارزیابی توانمندی تکنولوژیک تولید در شرکت ایران خودرو” روشی جهت ارزیابی توانمندی های تکنولوژیک فرایند ساخت و تولید در شرکت ایران خودرو ارائه شده است تا بتوان نقاط قوت و ضعف را از بعد تکنولوژیکی تشخیص داد. در این تحقیق با استفاده از ماتریس مقایسات زوجی اولویت بندی توانمندی ها شناسایی شده و بر اساس روش تجزیه و تحلیل سلسله مراتبی سطح  توانمندی تکنولوژیک فرایند های برش و پرس، بدنه سازی، رنگ و مونتاژ محاسبه و به صورت نمودارهای عنکبوتی به نمایش در آمده است.( بزرگی،۱۳۸۳)
  • از جمله پژوهش های دیگر در این زمینه پایان نامه ای با عنوان “ارزیابی سطح تکنولوژی مونتاژ سواری سمند (تزئینات داخلی) و تعیین شکاف تکنولوژیکی” است که به این سوال پاسخ داده می شود که سطح تکنولوژی مونتاژ سواری سمند نسبت به حالت ایده آل چگونه بوده و میزان شکاف موجود چقدر می باشد و چه عواملی در  بوجود آمدن شکاف تاثیر داشته اند و اینکه چگونه می توان شکاف را کاهش داد. در این پایان نامه از مدل مدیریت نیاز های تکنولوژی استفاده شده است.( رفیعی،۱۳۸۸)

 

  • پایان نامه ای دیگر در این حوزه “ارزیابی قابلیت های تکنولوژیک شرکت های مشاور صنعت آب و برق” می باشد که  با هدف تدوین و پیاده سازی مدلی برای ارزیابی توانمندی تکنولوژیکی در شرکت های خدماتی، یک متدولوژی برای ارزیابی عناصر توانمندی های اصلی و مکمل که با هم توانمندی های تکنولوژی یک بنگاه در بخش خدمات مشاوره فنی و مهندسی را می سازند، ارائه و پیشنهاد شده است. بر اساس نتایج و یافته های ارزیابی، موضوعات حائز اهمیت و عوامل موثر بر ارتقا سطح فعلی توانمندی های تکنولوژیک، در جهت مرتفع نمودن شکاف تکنولوژیک موجود مشخص شده اند.( حق بین،۱۳۸۵)
  • پایان نامه ای نیز تحت عنوان “ارزیابی و تحلیل شکاف توانمندی های تکنولوژیک در شرکت پدیده شیمی نیلی” توانمندی های فناورانه گروه های تکنولوژی محصول بتانین ارزیابی و با مقایسه با حالت ایده آل، شکاف تکنولوژیک معین می شود. و در نهایت راهکارهایی جهت جبران شکاف ارائه می شود(ریحانی،۱۳۸۶).
  • لزوم شناخت توانمندی های تکنولوژیکی برای تدوین استراتژی در پایان نامه ای تحت عنوان “تدوین استراتژی توسعه تکنولوژی موتورهای احتراق داخلی” تاکید شده است. در این پژوهش تا ضمن شناسایی و مطالعه مدل های مختلف تدوین استراتژی تکنولوژی، با در نظر گرفتن ملاحظات و ویژگی های مربوط به صنعت مورد نظر، مدل مناسب را جهت تدوین استراتژی توسعه تکنولوژی بکار گرفته و پس از شناسایی تکنولوژی های کلیدی موتور احتراق داخلی، اولویت های سرمایه گذاری در زمینه توسعه تکنولوژی را تعیین نماید. در انتها نیز با توجه به جذابیت تکنولوژی ها برای شرکت و توانمندی های تکنولوژیکی شرکت، در خصوص نحوه اکتساب و تامین تکنولوژی های منتخب پیشنهاداتی در قالب استراتژی تکنولوژی ارائه نموده است.(فتح اللهی،۱۳۸۷)

مقالاتی نیز در این زمینه وجود دارند که به نمونه هایی از آنها در ادامه اشاره شده است.

  • پاندا و راماناتان در سال ۱۹۹۷ صنعت برق کشورهای تایلند و فرانسه را بوسیله مدل ابداعی توسط خودشان، ارزیابی نمودند.آنها طی مقاله ای مه در این زمینه منتشر نمودند، ارزیابی توانمندی تکنولوژیک را ورودی ای جهت تدوین استراتژی قلمداد نمودند.( پاندا ، راماناتان،۱۹۹۷)
  • چیزا در مقاله ای اشاره می کند که در تدوین استراتژی تحقیق و توسعه نقش قابل ملاحظه ای برای ارزیابی و انتخاب تکنولوژی و یا به نوعی اولویت گذاری فناوری قائل است. از دیدگاه چیزا اولین تصمیم کلیدی در اتخاذ استراتژی تحقیق و توسعه، انتخاب تکنولوژی می باشد که به معنای گزینش تکنولوژی هایی است که باید روی آنها سرمایه گذاری شود. او متغیر هایی را معرفی می کند که معیار های ارزیابی و انتخاب تکنولوژی هستند.( چیزا،۲۰۰۱)
  • در مقاله ای تحت عنوان “ارزیابی عمیق تکنولوژیکی از تولید کنندگان قطعات خودرو” در سال ۲۰۰۹، با در نظر گرفتن چهار جنبه مدیریت، سخت افزار،انسان و اطلاعات به ارائه مدلی جهت ارزیابی توانمدی تکنولوژیکی تولید کنندگان خودرو می پردازد.(انصاری،۲۰۰۹)
  • در سال ۲۰۱۱ با استفاده از مدل ارزیابی نیاز تکنولوژی به ارزیابی توانمندی فناورانه ایران برای ساخت توربین های بادی پرداخته شده است. در این مقاله به ازوم شناخت توانمدی ها جهت سیاستگذاری صحیح در این زمینه اشاره شده است.(باقری،۲۰۱۱)

از آنجایی که صنعت هوایی در کشور ما نقشی کلیدی را چه در بخش نظامی و چه بخش غیر نظامی ایفا می کند، داشتن درکی صحیح و مناسب از قابلیت های فناورانه در آن بخش به تدوین استراتژی مناسب کمک شایانی می نماید. با توجه به خصوصیات مدل پاندا و راماناتان که قبلا اشاره گردید، از این مدل جهت ارزیابی قابلیت فناورانه شرکت مذکور استفاده خواهد شد.

۷-۱-  شرح واژهها و اصطلاحات تحقیق

تکنولوژی : تکنولوژی تمام دانش ها، محصولات، ابزار و روش ها و سیستم هایی است که به خدمت گرفته می شود تا محصول یا خدمتی ارائه شود. تکنولوژی فرایند انتقال و تبدیل منابع به محصولات از طریق دانش، تجربه، اطلاعات و ابزار است.( خلیل،۱۳۸۹)

ارزیابی تکنولوژی : ارزیابی تکنولوژی فرایندی است که بوسیله آن سازمان ها و بنگاه های اقتصادی، جذابیت تکنولوژی هایی که در محصولات خود مورد استفاده قرار می دهند و با باالقوه امکان استفاده از آنها را دارند و همچنین توانمندی های تکنولوژیک خود را مورد ارزیابی قرار می دهند. ( خلیل،۱۳۸۹)

ارزیابی توانمندی های تکنولوژیکی : ارزیابی توامندی های تکنولوژیکی فرایندی است که در آن سطح فعلی قابلیت ها و توانایی های تکنولوژیک سازمان اندازه گیری می شود تا هم نقاط ضعف و قوت تکنولوژی سازمان شناسایی شود و هم بتوان توانمندی های تکنولوژیک سازمان را با رقبا با سطح ایده آل آن مقایسه نمود و جهت جبران موارد نامطلوب اقدام کرد.( طباطباییان،۱۳۸۴)

استراتژی : روشی است که سازمان برای رسیدن به اهداف استراتژیک خود اتخاذ می کند. این اهداف بر اساس نیازها، خواست ها و الزامات ذینفعان تنظیم می گردند. در مسیر دستیابی به اهداف مورد نظر فرصت ها و تهدیدهایی برای سازمان وجود دارد که باید مورد توجه قرار گیرند. تعامل میان تهدید ها و فرصت ها از یک طرف و نقاط قوت و ضعف از طرف دیگر مبنای تعیین استراتژی خواهد بود.( اعرابی،۱۳۸۹)

استراتژی تکنولوژی : عبارتست از تصمیمی که سازمان در ارتباط با سرمایه گذاری، توسعه و بهره برداری از تکنولوژی های محصول و فرایند خود اتخاذ می کند. بدین ترتیب علاوه بر تعیین اولویت های سرمایه گذاری، استراتژی تکنولوژی باید روش مناسب توسعه و بهره برداری از تکنولوژی های منتخب را نیز تعیین کند. ( اعرابی،۱۳۸۹)

پورتر در سال ۱۹۸۵ مجموعه فعالیت های سازمان را (فعالیت های اصلی و پشتیبانی) زنجیره ارزش نامید و یک مدل عمومی برای مجموعه فعالیت های مزبور ارائه داد. در روش او، ارزیابی تکنولوژی بر اساس عملکرد صورت می پذیرد. شاخص های عملکرد می تواند هزینه، ضایعات و … باشد.( پورتر،۱۹۸۵)

در سال ۱۹۸۹ روش تکنومتریک(اطلس تکنولوژی) برای اندازه گیری محتوی تکنولوژی توسط گروه اسکاپ ارائه شد.اتکای ارزیابی بر ۴ جز تکنولوژی(تکنو افزار، دانش افزار، انسان افزار و سازمان افزار) قرار دارد. با ارزیابی سطح تکنولوژی موجود با بهترین وضعیت در هر یک از چهار جز مطرح شده و تلفیق آنها با یکدیگر محتوی کل تکنولوژی اندازه گیری شده و تعیین می گردد.( اطلس تکنولوژی،۱۹۸۹)

پاندا و راماناتان در سال ۱۹۹۶ فرایندی را برای ارزیابی توانمندی تکنولوژیک ارائه دادند که توان سازمان در ایجاد ارزش افزوده را برابر با توان تکنولوژی سازمان می دانند. این مدل در پنج گام با شناسایی فرایندهایی از سازمان که ایجاد ارزش افزوده می کنند، توانمندی های تکنولوژیک و شاخص های اندازه گیری آن توانمندی ها را تعیین نموده و با تعیین وضعیت فعلی سازمان و مقایسه توان تکنولوژیک با حالت ایده آل، به تعیین شکاف تکنولوژیک می پردازد.  (پاندا، راماناتان،۱۹۹۶)

جیمز لین در سال ۱۹۹۷ شش بعد برای توانمندی تکنولوژی در سطح بنگاه معرفی می نماید و برای هر بعد چندین شاخص معرفی نموده و با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی برای هر بعد و شاخص وزن تعریف می کند. ( طباطباییان،۱۳۸۴)

فال در سال ۱۹۹۸ رویکرد فرایندی به مدیریت تکنولوژی را به عنوان چارچوب فعالیت های مدیریت تکنولوژی قرار داده و رویه ای جهت ارزیابی فعالیت های این فرایند معرفی نمود. این مدل بر خلاف مدل های متداول ممیزی تکنولوژی، به ارزیابی توانمندی سازمان در یک یا مجموعه ای از تکنولوژی ها نمی پردازد، بلکه توان کلی سازمان را در مدیریت تکنولوژی هایش(شناسایی، انتخاب، اکتساب، بهره برداری و حفاظت) مورد ارزیابی قرار می دهد( طباطباییان،۱۳۸۴)

فورد در سال ۱۹۹۸ با تکیه بر این تعریف که مدیریت تکنولوژی مدیریت انتخاب، اکتساب، به کار گیري، توسعه و اشاعه تکنولوژی هاست بر اساس توان مدیریت تکنولوژی به روشی برای ارزیابی تکنولوژی پرداخت.. این روش به طرح سوالاتی می پردازد که ابعاد سطح تکنولوژی را مشخص می کنند و می توانند به عنوان معیارهای ارزیابی توانمندی تکنولوژی مورد استفاده قرار گیرند.( فورد،۱۹۹۸)

مدل ارزیابی نیاز تکنولوژی در سال ۲۰۰۰ توسط هاب دی، سه نوع از ارزیابی نیاز تکنولوژی را در سطح ملی، بخش و شرکت ارائه داد. که این سه نوع ارزیابی مکمل یکدیگر می باشند. طبق این مدل توانمندی های بنگاه از ۹ بعد بر اساس یک پرشنامه سنجیده می شود. طبق این مدل بنگاه ها از لحاظ توانمندی به چهار نوع (منفعل، واکنشی، استراتژیک و خلاق) تقسیم می شوند که برای هر کدام سیاست هایی را پیشنهاد می دهد.(یونیدو،۲۰۰۰)

برچسب ها

۷ روز هفته، ۲۴ ساعته پاسخگوی شما هستیم، سوالی دارید؟ بپرسید

آدرس ایمیل

info@prozhebist.ir

تلفن تماس

09120824654